Οι κρυσταλλογενείς αρθρίτιδες είναι παθήσεις των αρθρώσεων που προκαλούνται από τη συσσώρευση μικροσκοπικών κρυστάλλων μέσα στην άρθρωση. Οι κρύσταλλοι αυτοί ερεθίζουν τον αρθρικό υμένα και προκαλούν φλεγμονή, με αποτέλεσμα έντονο πόνο, οίδημα, ερυθρότητα και δυσκαμψία. Η πιο γνωστή μορφή είναι η ουρική αρθρίτιδα (ποδάγρα), που οφείλεται στη συσσώρευση κρυστάλλων ουρικού οξέος και συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά, συχνά στη βάση του μεγάλου δαχτύλου του ποδιού. Μια άλλη μορφή είναι η ψευδοουρική αρθρίτιδα, η οποία προκαλείται από κρυστάλλους πυροφωσφορικού ασβεστίου και μπορεί να προσβάλει γόνατα, καρπούς ή άλλες μεγάλες αρθρώσεις. Τα επεισόδια μπορεί να είναι μεμονωμένα ή να επανεμφανίζονται κατά διαστήματα. Η διάγνωση γίνεται με την ανάλυση του αρθρικού υγρού, όπου αναγνωρίζονται οι κρύσταλλοι στο μικροσκόπιο. Η θεραπεία περιλαμβάνει φάρμακα που μειώνουν τη φλεγμονή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ρύθμιση των επιπέδων ουρικού οξέος για την πρόληψη υποτροπών. Με σωστή αγωγή και αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως έλεγχος διατροφής, ενυδάτωση και περιορισμός αλκοόλ, οι περισσότερες περιπτώσεις ελέγχονται αποτελεσματικά.
